Stichting tot instandhouding van de Joodse Begraafplaats Wassenaar
Clara van Dijk
(veld A, regel 1, graf 1)
Over Clara van Dijk (1830-1906) weten we dat ze 76 jaar oud is geworden, dat ze op 8 november 1906 in Den Haag is gestorven en dat ze getrouwd was met E.L. van Vliet, van wie de naam niet voorkomt in het begrafenisregister. Meer weten we (nog) niet.
En toch neemt Clara op de Joodse begraafplaats in Wassenaar een heel bijzondere plek in. Zij is namelijk de eerst daar begravene. Op 8 november 1906, de dag van haar overlijden, werd het graf door kohaniem, priesters, gedolven. Een uitzonderlijke gebeurtenis. Zij zijn immers afstammelingen van de hogepriester Aron en mogen daarom slechts onder strenge restricties op een begraafplaats komen. Op 11 november 1906 vond de teraardebestelling plaats. Opperrabbijn Abraham Mozes van Loen verrichte op plechtige wijze de vereiste ceremoniën.
Helemaal zonder slag of stoot verliep de eerste begrafenis niet. Het Algemeen Handelsblad berichtte op 12 november 1906 dat "tijdens de vervulling van de godsdienstige ceremoniën twee veldwachters der gemeente Wassenaar toegang tot de begraafplaats verzochten tot het opmaken van proces-verbaal". Dit omdat naar de mening van de burgemeester van Wassenaar de begraafplaats te dicht bij de bebouwde kom zou liggen. Het Handelsblad zette met verwijzing naar de Begrafeniswet een vraagteken bij de opvatting van de burgemeester. Het proces-verbaal werd opgemaakt tegen de voorzitter van het Kerkbestuur van de Nederlands Israëlietische Gemeente te ’s-Gravenhage), de heer M. Vos. Maar, zo berichtte het Handelsblad, "inmiddels kon met de begraving van het lijk worden voortgegaan, zoodat - dank zij ook de wijze waarop de veldwachters zich van hun taak kweten de plechtigheid zonder verdere stoornis verliep".
Clara zal van dit alles niets gemerkt hebben, maar zij – beter gezegd haar graf – verkeert nu wél in nood. De zerk op haar graf is in tweeën gebroken en moet dringend gerestaureerd worden. U kunt daaraan mee helpen door steun te geven aan onze sponsoractie. Ga daarvoor naar de Sponsoractie oudste graf.

Graf Clara van Dijk