Stichting tot instandhouding van de Joodse  Begraafplaats Wassenaar

Wolf van Leeuwen (1897-1944) woonde met zijn gezin in de beheerderswoning van de begraafplaats. Hij was daar sinds 1920 conciërge en grafdelver.

 

Wolf van Leeuwen was getrouwd met Sophia Spanjar (1896-1945). Zij kregen samen drie kinderen: Sara (1921-2013), Levie (1923-1945) en Heintje (1930-1946). Bij het gezin Van Leeuwen woonde een nichtje in, Heintje Lena Spanjar (1924-1943).

Het huis van de familie Van Leeuwen ligt aan de toenmalige toegangsweg tot de begraafplaats en had als adres Rijksstraatweg 701. De woning werd in december 1944 door een bombardement verwoest.

 

De familie Van Leeuwen was in december 1943 naar Westerbork gedeporteerd. Van daaruit volgde transport naar het concentratiekamp Bergen-Belsen. Op 10 april 1945 vertrok vanuit Bergen-Belsen een laatste treintransport met Joodse gevangenen. Dit transport, dat later "het verloren transport" is gaan heten, kwam 13 dagen later bij het dorpje Tröbitz (Brandenburg) tot stilstand. Daar werden de gevangenen door de Sovjettroepen bevrijd. Het gezin Van Leeuwen maakte deel uit van dit transport.

 

Wolf en Levie behoorden tot de gevangen die de verschrikkelijke reis vol ontberingen niet overleefden. Veel gevangenen stierven aan typhus.

 

Sophia en haar dochters overleefden in eerste instantie en werden naar Nederland gerepatrieerd. Sophia en Heintje bezweken echter alsnog aan hun ontberingen, Sophia in juli 1945 in Eindhoven en Heintje in augustus 1946 in Wassenaar. Het bij de familie van Leeuwen inwonende nichtje Heintje Lena Spanjar werd in mei 1943 in Sobibor vermoord. 

​

Sara, de enige overlevende van het gezin, heeft haar zus in Wassenaar begraven. Op de steen heeft zij de namen van Heintje en Levie laten plaatsen.
Sara emigreerde naar Israël, waar zij trouwde, twee kinderen, negen kleinkinderen en vier achterkleinkinderen kreeg.

 

Voor de omgekomen gezinsleden zijn in 2024 ter hoogte van de voormalige beheerderswoning struikelstenen geplaatst. Zie voor meer informatie de uitgave Stolpersteine in Wassenaar IV.